Kategoria: Jednostka w sytuacji pracy

PRZYKŁAD NIEZGODNOŚCI

Przykładem takiej rozbieżności między zamierzonym a niezamierzonym wpływaniem na czyjeś postawy jest oddziaływanie kierownika, który przekonuje pracowników, że nie nale­ży marnotrawić czasu pracy, a sam w czasie pracy załatwia prywatne sprawy.Niezgodność między zamierzonym a niezamierzonym wpływem na czyjeś postawy w

UMOCNIENIE NEGATYWNYCH POSTAW

Może nawet spowodować, że umocnią się negatywne posta­wy wobec danej kwestii lub postawy pozytywne zmienią się — wbrew świadomym intencjom nadawcy — na negatywne. Bywa również tak, że w konsekwencji poddawania człowieka rozbieżnym zamierzonym niezamierzonym oddziaływaniom kształtują się jak gdyby

ZGODNOŚĆ ODDZIAŁYWAŃ

Zgodność zamierzonych i niezamierzonych oddziaływań na postawy pracowników jest więc jednym z podstawowych warunków skuteczności tych oddziaływań. Toteż osoby, które z racji pełnionej funkcji czy zaj­mowanego stanowiska stają się nadawcami oddziaływań (np. kierow­nicy różnego szczebla czy członkowie organizacji społeczno-politycz­nych), powinny

MECHANIZMY ZMIANY POSTAW

Często ludzie zachowują się w określony sposób lub głoszą poglądy w oczekiwaniu, że za takie postępowanie lub wyrażanie tych poglądów” otrzymują pewne nagrody. Z kolei niektóre zachowania i wyrażanie pew­nych opinii powstrzymują w obawie przed ewentualnymi karami. Kary nagrody są

GŁOSZENIE PEWNYCH OPINII

Oczekuje się bowiem, że jeśli został on za głoszenie pewnych opinii lub manifestowanie ich w zachowaniu ukarany, to — dążąc do uniknięcia kary — nie powtórzy podobnej deklaracji czy zachowania w przyszłości. Mechanizm wpływu kar na postawy i zachowanie nie

UKARANIE CZŁOWIEKA

Ukaranie człowieka wywołuje w nim ponadto na ogół silne emocje negatywne, które mogą się skierować przeciwko osobie karzącej (np. niechęć, nienawiść, chęć zemsty). Emocje te mogą utrudniać dalszą skuteczność wpływów tej osoby na ukaranego człowieka.O  ile więc nagrody mogą w

DANE ZACHOWANIE

Po pierwsze — dane zachowanie (ukarane lub nagrodzone) może byc zgodne z postawą człowieka; postawa manifestuje się więc czy prze­jawia w danym działaniu. Działanie to może polegać na wykonywaniu pewnej czynności, wypowiadaniu pewnych opinii czy na określonej re­akcji emocjonalnej (np.

UKARANY PRACOWNIK

Pracownik ukarany pominię­ciem przy rozdziale nagród pieniężnych czy wstrzymaniem awansu za głoszenie niepopularnych w zakładzie pracy poglądów — może jeszcze bardziej wierzyć w ich słuszność.Po drugie — nagradzane lub karane działania mogą być niezgodne z postawami człowieka. Pracownik może np.

ROZPATRZENIE MECHANIZMU

Odpowiedź na to pytanie wymaga rozpatrzenia innego mechanizmu, na którym opiera się zmiana postaw, mianowicie tzw. dysonansu poznaw­czego. Powstaje on wówczas, gdy człowiek akceptuje jednocześnie dwa przekonania, sądy, opinie lub idee psychologiczne niezgodne z sobą <L. Festinger, 1957; por. A.

DYSONANS POZNAWCZY

W sytuacji, gdy dysonans poznawczy etanowi skutek postępowania niezgodnego z tym, co człowiek myśli czuje, można dysonans ów zredukować, znajdując odpowiednie uzsad- nienie swego postępowania (por. E. Aronson, 1978). Uzasadnie­nie to człowiek może znaleźć np. w karach grożących mu, gdyby

DUŻA NAGRODA

E. Aron- son (1978) twierdzi, że duża nagroda stanowi całkowicie wystar­czające człowiekowi uzasadnienie jego zachowania. Wysoka nagroda zwalnia więc niejako od dokonywania zmian w postawach. Co się jed­nak dzieje wówczas, gdy człowiek postępuje niezgodnie ze swoimi po­stawami, a nie czeka

ZREDUKOWANIE DYSONANSU

Aby więc zredukować dy­sonans między przekonaniami dotyczącymi wykonywanych zadań a fak­tem, że je wykonuje, musi poszukać innego niż owa niska nagroda wy­tłumaczenia swego zachowania. Znajduje zatem własne, wewnętrzne uza­sadnienie. Zaczyna np. twierdzić, iż zadania nie są aż tak nudne, że