Kategoria: Zagadnienia mowy

MOWA A ŚWIADOMOŚĆ

Chcąc zająć się problemami stosunku mowy do takich zjawisk psychologicznych jak świadomość i podświadomość, należy zapoznać się z niezbędnymi uwagami wstępnymi charakteryzującymi oba te zjawiska. We współczesnej literaturze naukowej możemy znaleźć cały szereg zgoła różnych stanowisk w sprawie traktowania świadomości,

ŚWIADOMOŚĆ A PODŚWIADOMOŚĆ

W kwestii tej reprezentujemy pogląd, iż zagadnienie podświadomoś­ci stanowi jedno z podstawowych twierdzeń ogólnej koncepcji psychiki. Jak pisze L. S. Wygotski (1965, s. 94): ,,podświadomość nie jest oddzie­lona od świadomości jakąś ścianą nieprzechodnią. Rozpoczynające się w niej procesy często są

MOTYWY DZIAŁANIA

Podobnie uważa A. N. Leontjew (1974, s. 69): „podświadomość i świa­domość nie przeciwstawiają się sobie wzajemnie i są to tylko różne po­ziomy odbicia psychicznego”. „Podświadomość motywów działania, które mimo charakteru podświadomościowego nie przestają być czynnikami tworzącymi tę czynność, istnienie zmian

KATEGORIA ŚWIADOMOŚCI

Kategoria świadomości odgrywała i odgrywa bardzo ważną rolę w typologizacji różnych kierunków psychologicznych. Problem ten cie­kawie przedstawił T. Tomaszewski w pracy pt. Psychologia (1975). Autor omawia kolejno: psychologię klasyczną, introspekcyjną, eksperymental­ną.. psychologię postaci, psychoanalizę, behawioryzm oraz bliżej charak­teryzuje psychologię współczesną.

PODŚWIADOMOŚĆ A INTUICJA

Przy omawianiu wiedzy o języku niezbędnej człowiekowi do porozumiewania się wyróżnia się w literaturze podział na tzw. wiedzę jasną, intuicyjną, nie uświadamianą, ale wystarczającą do działania języ­kowego oraz tzw. wiedzę wyraźną, wiedzę językoznawczą, naukową, świadomą, ujętą w precyzyjnie i rozumowo

DLA PRZYKŁADU

Dla przykładu — jedne z nich oparte są na uwzględnianiu aspektu prawdopodobieństwa struktury języka ojczystego (liter i słów), w wyniku czego ludzie mogą z wystarczająco dużą dokładnością określić entropię tychże liter i słów (por. G. N. Keczchuaszwili, 1970; R. G.

POSŁUGIWANIE SIĘ JĘZYKIEM

Autorzy prac poprawnościowych uważają, że podłożem wielu błędów językowych jest graniczenie wiedzy jasnej (in­tuicyjnej) z wiedzą niejasną (niewiedzą o faktach języka). Takie ujęcie grozi hipostazowaniem niewiedzy. Dlaczego przy tym niewiedza o pew­nych faktach językowych ma być źródłem błędów? Jeśli w

ZAUTOMATYZOWANIE UMIEJĘTNOŚCI

Zautomatyzowane niejako umiejętności operują wyni­kami różnych procesów podświadomych, tworząc fakty działalności ko­dowej.Stoimy na stanowisku wyraźnego rozróżniania podświadomości i in­tuicji. Każda intuicja ma charakter podświadomy, nie każdy zaś proces podświadomy możemy nazwać intuicją. Według A. C. Karmina (1978) zinterpretować intuicję można

TWÓRCZY PROCES

Ten twórczy proces ma jed­nak charakter specyficznie poznawczy (gnozeologiczny). Na czym polega ta specyficzność? Dla celów analizy gnozeologicznej zrezygnować należy z uwzględniania procesu sensoryczno-percepcyjnego, który do tej anali­zy nie wnosi niczego wyjaśniającego. To samo dotyczy procesu zmy- słowo-asocjacyjnego oraz procesu

TYPY PROCESÓW

Przedstawione  dwa typy procesów mają charakter jakoś­ciowo osobliwy. Co różni je od innych procesów poznawczych, to powią­zanie z transformacją tego, co zmysłowo-poglądowe w to, co abstrakcyj- no-pojęciowe, i odwrotnie. Między obrazami zmysłowymi a pojęciami nie ma żadnych stopni przejściowych, różnych

INTUICJA JĘZYKOWA

Mechanizm ten tłumaczy takie zjawiska, jak powstawanie pojęć, które nie mogą być logicznie wyprowadzone z drugich, jak rów­nież powstawanie obrazów nie tworzonych za pomocą innych, według prawideł asocjacji zmysłowej. W ten sposób intuicja charakteryzowałaby się następującymi cechami: podświadomym mechanizmem otrzymywania

POSTULOWANE PRZEZ JĘZYKOZNAWCÓW

Postulowana przez językoznawców wiedza działania ję­zykowego (mająca również charakter podświadomy) operowałaby w pro­cesie mówienia i rozumienia zarówno wiedzę zautomatyzowaną, przenie­ sioną ze świadomości w podświadomość, jak i wynikami procesów intui­cyjnych. W literaturze o poprawności językowej spotkać możemy nierzadko jeszcze takie